Hervormde Gemeente Kinderdijk-Middelweg

31 | 07 | 2021

   uit het Kontaktblad van juni 2021

Rijd niet harder dan… 

Het is opvallend dat in deze seculiere wereld er toch telkens aspecten van het geloof ‘een plaatsje’ krijgen in het gewone spraakgebruik. Helaas, vind ik. Mensen die niets met het geloof hebben, gebruiken de naam van Jezus meer in het openbaar dan menig kerkganger. De hemel is voor niet-gelovigen tóch een reële plaats waar gestorvenen elkaar zullen ontmoeten en het feest van het leven vervolgen. De hel wordt gezien als de plaats van straf voor misdadigers. En er is ‘onze lieve Heer’ Die kan helpen als het echt spannend wordt. Als laatste voorbeeld: engelen, waarvan niemand gelooft dat ze bestaan, totdat… 

 

Ik las in een twitterbericht van een agent die verslag deed van een ernstig auto-ongeluk: ‘De bestuurder moet een engeltje op zijn schouder hebben gehad. Anders had hij nooit alleen lichtgewond uit de auto kunnen worden gezaagd.’ En pas zag ik op zo’n rand rond een nummerplaat de volgende tekst: ‘Rijd niet harder dan je beschermengel kan vliegen!’ Waar komen deze beelden over engelen vandaan? 

 

Het valt mij verder op dat we binnen ons geloven het zo heel normaal vinden dat in de Bijbel gesproken wordt over engelen. We ‘ontmoeten’ ze bij de ingang van het Paradijs voor het eerst. En regelmatig in het vervolg van het Oude Testament. Ook in het Nieuwe Testament komen engelen voor; zo wordt Petrus bevrijd door een engel (Handelingen 12: 7). Engelen… wat voor beelden hebben we er eigenlijk bij? 

 

Eerst maar ‘mijn’ beeld van engelen. De eerste voeding daarvoor waren de tekeningen in de kinderbijbel van Anne de Vries, die in mijn jeugd voorgelezen werd door mijn ouders. Bijvoorbeeld de tekening van Jakob die vecht met een Man, die grote vleugels op zijn rug heeft. Ook Abram ontvangt ‘mannen’ en herkent ze zeker niet aan hun vleugels; pas later ontdekt hij dat het engelen zijn. Vaak worden engelen wél als zodanig herkend door bijvoorbeeld hun kleding en uitstraling. Blijkbaar hebben engelen vele verschijningsvormen. Denk hierbij ook aan de serafs zoals Jesaja ze in een visioen ziet: met zes (!) vleugels (Jesaja 6: 2). 

 

Allereerst zijn de engelen eerder geschapen dan de mensen. Zij waren, als ‘gedienstige geesten’ getuigen van de schepping, zij hebben gehoord hoe God zei: Laat Ons mensen maken. Zij vormen daarna de ‘verbindingstroepen’ tussen de hemel en de aarde. Jakob was daar, middels zijn visioen, ‘getuige’ van: engelen daalden van de hemel naar de aarde en omgekeerd. Wanneer Zacharias vraagt aan de engel die aan hem verschijnt of het allemaal wel waar is, klinkt het min of meer verwijtend: ‘Ik ben Gabriël, die voor God sta.’ In die naam zat voor Zacharias direct het antwoord: Gabriël, sterke man van God. Anders vertaald: Vriend van God (denk aan het Bargoense Gabber). Engelen zijn constant in de nabijheid van God! 

I

n de kunst zijn engelen soms ‘verworden’ tot dikkige kinderfiguren met vleugeltjes die zich met trompetten vermaken op de wolken. Ook op kerkorgels zijn deze kleine figuren te vinden. Echter: engelen hebben in de bijbel altijd een ‘volwassen’ postuur, zijn intelligent (al voeren ze altijd alleen de opdrachten van God uit), heilig nieuwsgierig, hebben een ‘eigenheid’ en stralen een hemelse kracht uit (denk aan de engelen bij het graf en de doodsbange soldaten!). 

 

Er zijn vele aspecten te noemen in de taken van engelen. Het gaat in het kader van een meditatie te ver om ze allemaal te noemen. Daarom wil ik er een uitlichten: engelen zijn de al eerder genoemde verbinders van de hemel en de aarde. Het meest bijzonder voorbeeld is als Jezus op Zijn dieptepunt van Zijn (geestelijk) lijden is. Juist dan is er een engel in de hof van Getsémané. Zijn Hemelse Vader stuurt een van Zijn dienaren om Zijn Zoon kracht te geven. Hoe belangrijk zijn engelen! Ze ondersteunen en beschermen.  

 

Denk ook aan Elisa bij Dothan, waar zelfs een leger engelen de stad (en dus ook Elisa) beschermd tegen de vijanden! Zij zijn dus, onzichtbaar, aanwezig. Maar soms ook zichtbaar als ‘gewone’ mensen, waardoor sommigen onwetend engelen onderdak hebben geboden (Hebreeën 13: 2). Echter soms ook in ‘vol tenue’ tijdens de hoogtepunten van het evangelie, bijvoorbeeld tijdens de engelenzang in Bethlehem. 

 

In de Amerikaanse (christelijke) thrillers spelen engelen soms een bijzondere rol. Toen ik dat voor het eerst las, moest ik wel even wennen aan het idee. Overigens stelt een van de schrijvers dat zijn voorstelling van de hemel en de taak van de engelen uit zijn eigen idee komt. Maar hoe dan ook: het zet je wel aan het denken. In de boeken waar engelen voorkomen, wordt het verhaal soms uit twee perspectieven beschreven. Het ‘aardse’ verhaal en gezien vanuit een ‘hemels’ gezichtspunt. Engelen zijn dan aanwezig in het aardse verhaal. Ze zorgen voor plotwendingen, waar de hoofdfiguren zich over verbazen, omdat zij alleen meemaken ‘wat voor ogen is’. Dan wordt het toch ineens reëel dat er een strijd wordt gevoerd in de hemelse gewesten. Tussen aartsengel Michaël en zijn leger en Lucifer en zijn volgelingen. De duivel gaat rond als een briesende leeuw en verschijnt echter soms ook als een… engel van het licht! Maar wat vertroostend dat in die hemelse strijd ook de engelen voor de schepping van God en voor Zijn kinderen opkomen. 

 

Rijd niet harder dan… Heeft iedereen een ‘eigen’ engel of beschermengel? Volgens Amerikanen waken engelen over je en zorgen ze dat je net níet op die plaats bent waar je niet zou moeten zijn (om zo bijvoorbeeld een ongeluk te voorkomen). Of dat zo is? De Bijbel geeft daar geen klip en klaar antwoord op. Maar ze blijven gedienstige geesten! Wat zegt Jezus Zelf o.a. over engelen? Pas op dat u niet een van deze kleinen veracht. Want Ik zeg u dat hun (…) engelen in de hemel altijd het aangezicht zien van Mijn Vader, Die in de hemelen is… (Mattheus 18: 10). Tegelijk blijft wel staan: we zijn voor 100% verantwoordelijk voor ons doen en laten. Dus: rijd niet harder dan… mag én verantwoord is! Jij bent zelf de baas over het gaspedaal en over (al) je keuzes en beslissingen! 

 

Voor mij persoonlijk levert het nadenken over engelen (minstens) twee dingen op: ik weet dat er altijd een ‘lijn’ is tussen hemel en aarde, ook al ervaar ik dat niet altijd zo. En: andersom is er dus ook een lijn van de aarde naar de hemel. Dat stimuleert mij om bepaalde zaken juist wél te doen en anderen te laten. De engelen kijken mee! En tenslotte als troost: engelen dragen onze gebeden naar Gods troon (Openbaring 8: 4). 

Henk Kooijman

Dagelijks Woord
Recent gewijzigd
Meest gelezen